Tái tạo Xương Hàm Dưới
Khi xương hàm dưới của bạn được dựng lại đúng hình dáng, bạn có thể nhai, nói và mỉm cười dễ chịu hơn, và nhìn vào gương thấy lại đường nét quen thuộc của mình.
Phương pháp này có phù hợp với bạn?
Tái tạo xương hàm dưới (xương hàm dưới là phần xương cong tạo nên cằm và hàm dưới của bạn) là phẫu thuật dựng lại phần xương đã mất hoặc bị tổn thương. Phẫu thuật này phù hợp với nhiều người khác nhau, và việc bạn có phải người phù hợp hay không phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ khuyết hổng và sức khỏe chung của bạn.
Có thể phù hợp nếu
- Bạn bị mất hoặc tổn thương một phần xương hàm dưới sau chấn thương, sau khi cắt bỏ khối u, hoặc do một khuyết hổng có từ khi sinh ra.
- Việc nhai, cắn, nói hoặc khép miệng của bạn bị ảnh hưởng, hoặc đường nét khuôn mặt thay đổi và bạn muốn phục hồi lại.
- Bạn đủ sức khỏe để trải qua một cuộc phẫu thuật dài dưới gây mê toàn thân.
- Bạn hiểu rằng đây thường là một quá trình nhiều bước, cần thời gian và sự kiên nhẫn.
- Bạn có mong muốn rõ ràng và thực tế về điều mình muốn cải thiện.
Có thể chưa phù hợp nếu
- Bạn có bệnh lý nội khoa chưa được kiểm soát khiến gây mê kéo dài trở nên không an toàn vào thời điểm này.
- Bạn đang hút thuốc nhiều và chưa sẵn sàng ngừng trong giai đoạn quanh phẫu thuật, vì hút thuốc làm chậm lành xương và mô.
- Bạn kỳ vọng khuôn mặt sẽ trở lại y hệt như trước, trong khi mục tiêu thực tế là phục hồi chức năng và đường nét gần nhất có thể.
- Tình trạng của bạn có thể được xử lý bằng phương pháp ít xâm lấn hơn mà bác sĩ của bạn cho là phù hợp hơn.
Phẫu thuật được thực hiện như thế nào
Mọi việc bắt đầu bằng một buổi tư vấn. Các bác sĩ sẽ hỏi về bệnh sử, nguyên nhân gây khuyết hổng và điều bạn mong muốn. Bạn thường sẽ được chụp phim, chẳng hạn như CT (chụp cắt lớp vi tính, một dạng phim dựng hình ảnh ba chiều của xương), để bác sĩ thấy rõ phần xương cần tái tạo và lên kế hoạch chi tiết trước khi mổ.
Phẫu thuật được thực hiện dưới gây mê toàn thân, nghĩa là bạn ngủ hoàn toàn và không cảm thấy gì trong suốt cuộc mổ. Tùy vào mức độ khuyết hổng, bác sĩ có thể dùng vật liệu ghép xương, một tấm kim loại nhỏ để cố định (thường là titanium), hoặc một vạt xương lấy từ vùng khác trên cơ thể bạn như xương mác ở cẳng chân, kèm theo mạch máu nuôi.
Trong khi mổ, bác sĩ của bạn dựng lại hình dáng xương hàm dưới sao cho cân đối với phần còn lại của khuôn mặt, rồi cố định phần xương mới vào đúng vị trí. Nếu cần lấy vạt xương có mạch máu, một êkíp sẽ nối lại các mạch máu nhỏ dưới kính hiển vi để nuôi sống phần xương ghép.
Thời gian mổ thay đổi nhiều tùy ca, từ vài giờ đến một cuộc mổ kéo dài cả ngày với những trường hợp phức tạp. Một số người cần nhiều giai đoạn phẫu thuật cách nhau để hoàn thiện cả cấu trúc lẫn chức năng.
Kỳ vọng thực tế
Mục tiêu của tái tạo xương hàm dưới là phục hồi cấu trúc, chức năng và đường nét khuôn mặt một cách gần nhất có thể, chứ không phải tạo ra một khuôn mặt mới. Hiểu rõ điều phẫu thuật làm và không làm giúp bạn bước vào quá trình với kỳ vọng đúng.
Điều phẫu thuật này sẽ không làm
- Phẫu thuật không khôi phục khuôn mặt về y hệt trạng thái trước khi có tổn thương; mục tiêu là gần nhất có thể.
- Phẫu thuật không tự nó phục hồi hoàn toàn cảm giác hay vận động nếu dây thần kinh đã bị tổn thương từ trước.
- Đây không phải một thủ thuật thẩm mỹ thuần túy; trọng tâm là tái tạo phần xương đã mất và chức năng đi kèm.
- Phẫu thuật không thay thế cho việc điều trị nguyên nhân gốc, chẳng hạn điều trị ung thư nếu khuyết hổng do khối u gây ra.
Hồi phục
Hồi phục sau tái tạo xương hàm dưới cần thời gian, và tiến độ của mỗi người mỗi khác tùy vào quy mô cuộc mổ. Những mốc dưới đây là khoảng thời gian chung để bạn hình dung, không phải lịch trình cố định.
- Vài ngày đầu
- Bạn nằm viện để được theo dõi sát. Sưng và đau quanh hàm là bình thường và được kiểm soát bằng thuốc. Bạn có thể được ăn qua đường lỏng trong giai đoạn này.
- Khoảng 1 đến 2 tuần đầu
- Sưng và bầm tím nhiều nhất rồi giảm dần. Bạn ăn thức ăn mềm hoặc lỏng và giữ vệ sinh miệng theo hướng dẫn. Nếu có vạt xương lấy từ chân, bạn cũng cần chăm sóc vùng lấy xương đó.
- Khoảng 2 đến 6 tuần
- Nhiều người dần trở lại sinh hoạt nhẹ nhàng. Thời gian nghỉ làm tùy tính chất công việc và quy mô cuộc mổ, có thể từ vài tuần đến lâu hơn.
- Khoảng 2 đến 3 tháng
- Xương ghép tiếp tục liền và vững dần. Bạn có thể được mở rộng chế độ ăn theo từng bước khi bác sĩ đánh giá xương đã ổn.
- Vài tháng đến hơn một năm
- Kết quả về hình dáng và chức năng tiếp tục ổn định theo thời gian. Một số người cần thêm các bước như phục hình răng hoặc chỉnh sửa nhỏ.
Rủi ro & an toàn
Mọi cuộc phẫu thuật đều có rủi ro, và tái tạo xương hàm dưới là một phẫu thuật lớn nên cần được hiểu rõ. Bác sĩ của bạn sẽ trao đổi cụ thể những rủi ro nào liên quan nhất đến trường hợp của bạn.
- Chảy máu và nhiễm trùng, có thể cần điều trị thêm bằng kháng sinh hoặc một thủ thuật bổ sung.
- Xương ghép hoặc vạt xương không liền tốt, hoặc một phần xương ghép không sống được và phải xử lý lại.
- Tổn thương dây thần kinh gây tê, giảm cảm giác hoặc yếu vận động ở môi, cằm hoặc vùng quanh hàm; có thể tạm thời hoặc kéo dài.
- Ảnh hưởng đến khớp cắn, khả năng nhai hoặc cử động miệng, đôi khi cần điều chỉnh thêm.
- Sẹo ở vùng mổ trên mặt và ở nơi lấy xương ghép.
- Rủi ro liên quan đến gây mê toàn thân và đến một cuộc mổ kéo dài, đặc biệt nếu bạn có sẵn bệnh nền.
- Kết quả về hình dáng không cân đối như mong muốn, đôi khi cần phẫu thuật chỉnh sửa.
Cách chúng tôi thực hiện
Tái tạo xương hàm dưới đòi hỏi sự phối hợp giữa nhiều chuyên khoa. Tại đây, các bác sĩ lên kế hoạch dựa trên phim chụp của riêng bạn, cân nhắc cả phần xương cần dựng lại lẫn cách phần xương đó ăn khớp với khớp cắn và đường nét khuôn mặt, trước khi bạn bước vào phòng mổ.
Chúng tôi xem việc trao đổi thẳng thắn là một phần của điều trị. Bác sĩ của bạn sẽ giải thích các lựa chọn, lý do chọn một kỹ thuật cụ thể, và những gì bạn có thể mong đợi qua từng giai đoạn, để bạn quyết định cùng đội ngũ thay vì chỉ nhận một kế hoạch định sẵn.
Câu hỏi thường gặp
Phẫu thuật này có đau không?
Bạn ngủ hoàn toàn trong lúc mổ nhờ gây mê toàn thân nên không cảm thấy gì. Sau mổ, đau và sưng quanh hàm là bình thường trong những ngày đầu và được kiểm soát bằng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ.
Tôi sẽ có sẹo không?
Có. Sẽ có sẹo ở vùng mổ, và nếu xương ghép được lấy từ nơi khác như cẳng chân thì có thêm sẹo ở đó. Bác sĩ cố gắng đặt đường mổ kín đáo nhất có thể, và sẹo thường mờ dần theo thời gian dù không biến mất hoàn toàn.
Tôi cần nghỉ làm bao lâu?
Điều này tùy quy mô cuộc mổ và tính chất công việc của bạn. Nhiều người cần ít nhất vài tuần, và công việc nặng có thể cần nghỉ lâu hơn. Bác sĩ sẽ cho bạn một khoảng thời gian sát với trường hợp của bạn.
Khuôn mặt tôi có trông tự nhiên không?
Mục tiêu là phục hồi đường nét khuôn mặt gần nhất có thể với trước đây. Mức độ tự nhiên phụ thuộc vào kích thước khuyết hổng và kỹ thuật dùng. Bác sĩ sẽ trao đổi thực tế với bạn về điều có thể đạt được trong trường hợp cụ thể.
Tôi có ăn uống bình thường lại được không?
Phần lớn mọi người bắt đầu với thức ăn lỏng rồi mềm, và dần mở rộng chế độ ăn khi xương liền vững. Một số người cần thêm bước phục hình răng để nhai tốt hơn. Khả năng ăn uống về sau tùy từng trường hợp.
Phẫu thuật mất bao lâu và tôi có phải nằm viện không?
Thời gian mổ thay đổi từ vài giờ đến cả ngày với ca phức tạp. Bạn sẽ nằm viện vài ngày để được theo dõi sát sau mổ. Số ngày cụ thể tùy cuộc mổ và sẽ được đội ngũ trao đổi trước.
Tôi có lớn tuổi quá để làm phẫu thuật này không?
Tuổi tự nó không phải yếu tố quyết định. Điều quan trọng hơn là sức khỏe chung của bạn có cho phép trải qua một cuộc mổ dài dưới gây mê hay không. Bác sĩ sẽ đánh giá tổng thể trước khi tư vấn.
Có cần mổ nhiều lần không?
Có thể. Nhiều trường hợp được thực hiện qua nhiều giai đoạn để hoàn thiện cả cấu trúc lẫn chức năng, hoặc cần các bước bổ sung sau này. Bác sĩ sẽ phác thảo lộ trình dự kiến cho bạn ngay từ đầu.
Xương ghép được lấy từ đâu?
Tùy trường hợp, bác sĩ có thể dùng vật liệu ghép xương, một tấm kim loại để cố định, hoặc một vạt xương lấy từ vùng khác trên cơ thể bạn kèm mạch máu nuôi. Lựa chọn cụ thể sẽ được trao đổi dựa trên khuyết hổng của bạn.
Bước tiếp theo
Mọi kế hoạch đều bắt đầu bằng một buổi tư vấn riêng. Hãy đặt lịch của bạn.
Nội dung trên trang chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho việc khám và tư vấn trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa. Kết quả phẫu thuật khác nhau ở mỗi người.