Tái tạo vú bằng vạt cơ da lưng rộng
Một lựa chọn tái tạo vú dùng chính mô từ vùng lưng của bạn, giúp bạn dần tìm lại đường nét cơ thể quen thuộc và cảm giác thoải mái khi nhìn vào gương.
Phương pháp này có phù hợp với bạn?
Phương pháp này dùng một vạt mô gồm da, mỡ và cơ lưng rộng (cơ lớn ở phần lưng trên) xoay ra phía trước để dựng lại bầu vú. Đây là một trong những lựa chọn khi bạn đã hoặc sẽ cắt bỏ tuyến vú. Việc có phù hợp hay không phụ thuộc vào thể trạng, lượng mô sẵn có và mong muốn của bạn, nên buổi tư vấn trực tiếp là cách rõ ràng nhất để biết.
Có thể phù hợp nếu
- Bạn đã cắt bỏ tuyến vú (do ung thư hoặc để phòng ngừa) hoặc sắp trải qua phẫu thuật này và muốn tái tạo lại bầu vú.
- Bạn không có đủ mô bụng cho các kỹ thuật vạt bụng, hoặc muốn giữ lại vùng bụng.
- Bạn cần thêm mô và da khỏe để che phủ, đặc biệt sau xạ trị khiến da vùng ngực mỏng hoặc co kéo.
- Bạn hiểu rằng có thể cần kết hợp thêm túi độn để đạt thể tích mong muốn, và sẵn sàng trao đổi về điều này với các bác sĩ.
Có thể chưa phù hợp nếu
- Cơ lưng rộng của bạn đã bị tổn thương hoặc cắt trong một phẫu thuật trước đó, khiến vạt không còn nguồn nuôi đáng tin cậy.
- Công việc hoặc thể thao của bạn phụ thuộc nhiều vào sức mạnh phần lưng và vai, vì lấy cơ này có thể ảnh hưởng một phần chức năng đó.
- Bạn có bệnh lý nền chưa kiểm soát tốt hoặc đang hút thuốc nhiều, làm tăng rủi ro vết thương và mô không lành.
- Bạn mong một kết quả tức thì, cố định ngay mà không chấp nhận quá trình hồi phục và có thể phải chỉnh sửa thêm về sau.
Phẫu thuật được thực hiện như thế nào
Mọi việc bắt đầu bằng một buổi tư vấn. Các bác sĩ khám vùng ngực và vùng lưng của bạn, đánh giá lượng da và mô có thể dùng, xem lại tiền sử điều trị (nhất là xạ trị) và lắng nghe điều bạn mong muốn về hình dáng, kích thước. Bạn cùng bác sĩ của bạn quyết định có dùng vạt lưng đơn thuần hay kết hợp thêm túi độn, và thời điểm tái tạo là ngay trong cùng cuộc mổ cắt bỏ hay thực hiện sau đó.
Phẫu thuật thường được tiến hành dưới gây mê toàn thân, nghĩa là bạn ngủ hoàn toàn và không cảm nhận gì trong suốt cuộc mổ. Thời gian mổ thay đổi tùy trường hợp và việc có ghép túi độn hay không.
Bác sĩ của bạn rạch một đường ở vùng lưng, lấy một khối gồm da, mỡ và cơ lưng rộng cùng mạch máu nuôi của nó. Khối mô này được luồn qua một đường hầm dưới da ở nách rồi xoay ra phía trước ngực — mạch máu nuôi vẫn giữ nguyên để mô tiếp tục sống. Tại đây, bác sĩ tạo hình lại thành bầu vú sao cho cân đối với bên còn lại.
Nếu cần thêm thể tích, các bác sĩ có thể đặt một túi độn phía sau vạt mô. Vết mổ ở lưng và ở ngực được khâu lại, thường có đặt ống dẫn lưu nhỏ để thoát dịch trong những ngày đầu. Việc tái tạo núm vú và quầng vú, nếu bạn mong muốn, thường được làm ở một thì sau khi mô đã ổn định.
Kỳ vọng thực tế
Mục tiêu của phương pháp này là dựng lại một bầu vú có hình dáng tự nhiên và cân đối khi bạn mặc quần áo, chứ không phải tạo ra bản sao y hệt bầu vú trước đây. Hiểu đúng điều này từ đầu giúp bạn và các bác sĩ cùng đặt kỳ vọng thực tế.
Điều phẫu thuật này sẽ không làm
- Không khôi phục cảm giác bình thường ở bầu vú tái tạo; vùng da chuyển đến thường giảm hoặc mất cảm giác.
- Không tạo lại núm vú trong cùng cuộc mổ tái tạo bầu vú — đó là một bước riêng nếu bạn muốn.
- Không loại bỏ hoàn toàn sẹo; bạn sẽ có sẹo ở lưng và ở ngực, dù bác sĩ cố đặt ở vị trí kín đáo.
- Không thay thế cho việc theo dõi ung thư; bạn vẫn cần tái khám theo phác đồ điều trị của mình.
Hồi phục
Hồi phục diễn ra theo từng giai đoạn và mỗi người một khác. Những mốc dưới đây là khoảng thời gian tham khảo, không phải con số cố định; bác sĩ của bạn sẽ hướng dẫn cụ thể theo tình trạng riêng.
- Vài ngày đầu
- Bạn nằm viện theo dõi, được giảm đau và chăm sóc vết mổ. Cảm giác căng tức ở lưng và ngực là bình thường. Ống dẫn lưu thường được giữ trong giai đoạn này.
- Tuần 1 đến 2
- Ống dẫn lưu thường được rút khi lượng dịch giảm. Bạn vận động nhẹ nhàng, hạn chế nâng tay quá đầu và tránh mang vác. Nhiều người nghỉ làm trong khoảng thời gian này, tùy tính chất công việc.
- Tuần 3 đến 6
- Bạn dần trở lại sinh hoạt thường ngày và công việc nhẹ. Vết mổ tiếp tục lành; vẫn nên tránh hoạt động gắng sức và bài tập tác động mạnh lên lưng, vai.
- Khoảng 6 tuần trở đi
- Phần lớn người bệnh quay lại tập luyện và vận động bình thường sau khi bác sĩ cho phép. Một số có thể cảm thấy yếu nhẹ ở vai hoặc thay đổi sức kéo của lưng trong thời gian đầu.
- Nhiều tháng
- Sẹo mờ dần và hình dáng bầu vú ổn định hơn theo thời gian. Nếu cần chỉnh sửa nhỏ hoặc tái tạo núm vú, bước này thường được lên kế hoạch sau khi mô đã lành.
Rủi ro & an toàn
Đây là một phẫu thuật lớn, và như mọi phẫu thuật, nó có rủi ro. Các bác sĩ sẽ trao đổi thẳng thắn với bạn về những điều dưới đây để bạn quyết định trên cơ sở hiểu rõ.
- Chảy máu, tụ máu hoặc tụ dịch (huyết thanh) dưới da cần dẫn lưu hoặc can thiệp.
- Nhiễm trùng vết mổ, có thể cần kháng sinh và đôi khi phải mổ lại.
- Vạt mô bị thiếu máu nuôi một phần hoặc toàn bộ, dẫn đến hoại tử mô (mô chết) phải cắt lọc.
- Vết thương lâu lành, toác mép hoặc tụ dịch kéo dài ở vùng lưng — là vị trí khá thường gặp biến chứng tụ dịch.
- Yếu hoặc thay đổi chức năng vai và lưng do lấy cơ lưng rộng, mức độ tùy từng người.
- Sẹo lan rộng, sẹo lồi, hai bên không hoàn toàn cân xứng, và giảm hoặc mất cảm giác vùng tái tạo.
- Nếu có dùng túi độn: các rủi ro riêng của túi độn như co thắt bao xơ, vỡ túi hay cần thay thế về sau.
Cách chúng tôi thực hiện
Tại Bệnh Viện Thẩm Mỹ Tạo Hình Thế Giới Đẹp, tái tạo vú được tiếp cận như một quyết định y khoa cá nhân, không phải một quy trình rập khuôn. Các bác sĩ dành thời gian xem lại toàn bộ hành trình điều trị của bạn — kể cả tiền sử xạ trị và các phẫu thuật trước — rồi cùng bạn cân nhắc giữa vạt lưng đơn thuần, vạt kết hợp túi độn hoặc các lựa chọn khác, để chọn phương án phù hợp với cơ thể và mong muốn của bạn.
Việc lấy và chuyển vạt cơ da lưng rộng đòi hỏi kỹ thuật cẩn thận để giữ nguồn máu nuôi cho mô và hạn chế ảnh hưởng đến chức năng lưng, vai. Đội ngũ theo sát bạn từ trước mổ, trong những ngày nằm viện, đến từng buổi tái khám và chăm sóc dẫn lưu, đồng thời phối hợp với bác sĩ điều trị ung thư của bạn khi cần.
Câu hỏi thường gặp
Phương pháp này có đau không?
Bạn sẽ không cảm thấy gì trong lúc mổ vì được gây mê toàn thân. Sau mổ, cảm giác đau và căng tức ở cả lưng và ngực là bình thường trong những ngày đầu, và được kiểm soát bằng thuốc giảm đau. Mức độ giảm dần theo thời gian.
Tôi sẽ có những vết sẹo nào?
Bạn sẽ có một đường sẹo ở lưng (thường được đặt sao cho áo có thể che) và sẹo ở vùng ngực. Sẹo mờ dần qua nhiều tháng nhưng không biến mất hoàn toàn. Bác sĩ của bạn sẽ trao đổi về vị trí và hướng đặt sẹo trước khi mổ.
Tôi cần nghỉ làm bao lâu?
Nhiều người nghỉ trong khoảng vài tuần, tùy tính chất công việc. Công việc văn phòng nhẹ thường trở lại sớm hơn công việc nặng đòi hỏi nâng, mang vác hoặc dùng sức phần lưng, vai. Bác sĩ sẽ tư vấn theo trường hợp của bạn.
Bầu vú tái tạo có trông và cảm giác tự nhiên không?
Vì dùng chính mô của bạn, bầu vú thường có cảm giác mềm và dáng tự nhiên khi mặc quần áo, hợp với bên còn lại. Tuy nhiên, vùng da chuyển đến thường giảm hoặc mất cảm giác, và kết quả là một bầu vú mới chứ không phải bản sao y hệt bầu vú trước.
Lấy cơ ở lưng có làm tôi yếu đi không?
Cơ lưng rộng tham gia vào một số động tác của vai và lưng. Nhiều người thích nghi tốt vì các cơ khác bù trừ, nhưng bạn có thể cảm thấy yếu hơn trong thời gian đầu, và một số ngành nghề hay môn thể thao phụ thuộc nhiều vào nhóm cơ này có thể bị ảnh hưởng. Hãy trao đổi cụ thể với các bác sĩ.
Tôi có cần đặt túi độn kèm theo không?
Không phải lúc nào cũng cần. Nếu vạt mô lưng đủ thể tích để cân đối với bên còn lại, bạn có thể không cần túi độn. Khi cần thêm thể tích, bác sĩ của bạn có thể đặt túi độn phía sau vạt. Điều này được quyết định cùng bạn trong quá trình lên kế hoạch.
Tôi có thể tái tạo ngay trong cuộc mổ cắt bỏ tuyến vú không?
Trong một số trường hợp có thể làm cùng lúc (tái tạo tức thì), trong các trường hợp khác nên làm sau (tái tạo trì hoãn), đặc biệt khi bạn cần xạ trị. Thời điểm phù hợp phụ thuộc vào kế hoạch điều trị ung thư của bạn và sẽ được bàn bạc kỹ trước.
Liệu tôi có lớn tuổi quá để làm không?
Tuổi tự nó không phải yếu tố quyết định. Quan trọng hơn là sức khỏe tổng quát, các bệnh lý nền và khả năng hồi phục của bạn. Các bác sĩ sẽ đánh giá những điều này trong buổi tư vấn để cùng bạn cân nhắc.
Khi nào tôi có thể tái tạo núm vú?
Việc tạo lại núm vú và quầng vú, nếu bạn muốn, thường là một bước riêng được thực hiện sau khi bầu vú đã lành và ổn định, thường sau vài tháng. Một số người chọn không làm bước này, và đó cũng là một lựa chọn hợp lý.
Phương pháp này có ảnh hưởng đến việc theo dõi ung thư về sau không?
Tái tạo bằng mô tự thân không thay thế cho việc tái khám và theo dõi ung thư theo phác đồ của bạn. Bạn vẫn cần tuân thủ lịch kiểm tra mà bác sĩ điều trị đề ra. Hãy nói rõ tiền sử của bạn với các bác sĩ để được tư vấn đầy đủ.
Bước tiếp theo
Bước tiếp theo nên là một cuộc trò chuyện — hãy đặt lịch tư vấn.
Nội dung trên trang chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho việc khám và tư vấn trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa. Kết quả phẫu thuật khác nhau ở mỗi người.