Phẫu thuật tái tạo vành tai cho dị tật tai nhỏ
Tái tạo lại hình dáng vành tai để bạn cảm thấy thoải mái hơn khi giao tiếp và sống cùng người khác.
Phương pháp này có phù hợp với bạn?
Dị tật tai nhỏ là tình trạng vành tai, ống tai ngoài và tai giữa phát triển không đầy đủ, có thể ảnh hưởng đến cả thính giác lẫn hình dáng bên ngoài. Mức độ thay đổi nhiều, từ thiếu một phần vành tai đến gần như không có vành tai. Việc bạn hay con bạn có phù hợp với phẫu thuật hay không phụ thuộc vào mức độ dị tật, độ tuổi và tình trạng sức khỏe chung, và điều này được làm rõ qua thăm khám trực tiếp.
Có thể phù hợp nếu
- Trẻ trong khoảng 6 đến 8 tuổi, độ tuổi mà sụn vành tai đã đạt khoảng 85 đến 90 phần trăm kích thước của người trưởng thành và sụn sườn đủ lớn để dựng khung vành tai
- Người có dị tật một phần hoặc toàn bộ vành tai do dị tật tai nhỏ bẩm sinh
- Người có sức khỏe chung ổn định, đủ điều kiện trải qua phẫu thuật và gây mê
- Người đã được bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật Tạo hình và bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng khám, kiểm tra thính lực và cấu trúc tai để đánh giá chính xác dị tật
Có thể chưa phù hợp nếu
- Trẻ còn quá nhỏ, khi sụn sườn chưa đủ kích thước để dựng khung vành tai
- Người có bệnh lý nền hoặc tình trạng sức khỏe khiến phẫu thuật và gây mê trở nên không an toàn
- Người chưa được kiểm tra đầy đủ thính lực và cấu trúc tai ngoài, tai giữa để xác định phương án phù hợp
- Người mong đợi một vành tai giống hệt bên lành ngay sau một lần mổ duy nhất
Phẫu thuật được thực hiện như thế nào
Mọi việc bắt đầu bằng thăm khám và tư vấn. Bạn sẽ gặp bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật Tạo hình và bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng. Các bác sĩ kiểm tra thính lực, đánh giá cấu trúc tai ngoài và tai giữa, và trao đổi kỹ với bạn về tình trạng dị tật cũng như cách thức điều trị. Bạn cũng được làm các xét nghiệm thường quy để đánh giá sức khỏe trước mổ và chụp CT vùng sọ mặt.
Vành tai có thể được tái tạo theo hai cách: dùng sụn tự thân hoặc dùng vật liệu nhân tạo. Với sụn tự thân, bác sĩ lấy sụn sườn của chính bạn rồi gọt đẽo thành khung vành tai; vật liệu này sẵn có, phù hợp với cơ thể và ít nguy cơ nhiễm trùng hơn. Với vật liệu nhân tạo, bác sĩ dùng khung vành tai làm từ porous polyethylene (Medpor), bọc bên ngoài bằng vạt cân cơ thái dương rồi ghép da phủ lên.
Số lần mổ thay đổi tùy phương pháp. Phương pháp dùng vật liệu nhân tạo thường chỉ cần một lần phẫu thuật. Phương pháp dùng sụn sườn được tiến hành qua hai lần mổ. Mỗi lần phẫu thuật kéo dài khoảng 2 đến 3 giờ và được thực hiện dưới gây mê. Bác sĩ của bạn sẽ giải thích phương pháp nào hợp lý hơn với tình trạng cụ thể, cùng những ưu điểm và hạn chế đi kèm.
Trước mổ, bạn cần tránh dùng aspirin, một số thuốc chống viêm và thảo dược có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. Các bác sĩ sẽ hướng dẫn bạn chuẩn bị và dặn dò những điều cần lưu ý trước ngày phẫu thuật.
Kỳ vọng thực tế
Tái tạo vành tai là một hành trình cần thời gian và thường qua nhiều bước, chứ không phải một thay đổi tức thì. Mục tiêu là dựng lại một hình dáng vành tai để bạn thấy thoải mái hơn trong giao tiếp hằng ngày.
Điều phẫu thuật này sẽ không làm
- Phẫu thuật này tập trung vào hình dáng vành tai; bản thân nó không phải là cách khôi phục thính giác, và các vấn đề về cấu trúc, chức năng của ống tai ngoài và tai giữa cần được đánh giá riêng
- Các bác sĩ không hứa một vành tai giống hệt bên lành về từng chi tiết
- Quá trình này không hoàn tất chỉ trong một buổi với phương pháp dùng sụn sườn, vì cần hai lần mổ
Hồi phục
Thời gian hồi phục dưới đây là khoảng ước lượng và có thể khác nhau ở mỗi người, tùy phương pháp và cơ địa. Bác sĩ của bạn sẽ theo dõi sát và điều chỉnh hướng dẫn cho phù hợp với bạn.
- Nằm viện
- Mỗi lần phẫu thuật thường cần nằm viện khoảng 5 ngày để theo dõi.
- Khoảng 1 đến 2 tuần đầu
- Đây là khoảng thời gian phục hồi ban đầu sau mỗi lần mổ; bạn cần giữ gìn vùng phẫu thuật theo dặn dò của bác sĩ.
- Giữa các lần mổ
- Với phương pháp dùng sụn sườn, việc tái tạo được hoàn tất qua hai lần mổ, nên cần có khoảng thời gian chờ giữa hai lần theo kế hoạch của bác sĩ.
Rủi ro & an toàn
Như mọi phẫu thuật khác, tái tạo vành tai có những rủi ro liên quan đến gây mê và đến chính cuộc mổ. Hiểu rõ những điều này trước khi quyết định là một phần quan trọng của quá trình.
- Dị ứng thuốc và các tai biến liên quan đến gây mê
- Tụ máu hoặc tụ dịch tại vùng phẫu thuật
- Nhiễm trùng; nguy cơ này được ghi nhận cao hơn khi dùng vật liệu nhân tạo
- Đào thải vật liệu, đặc biệt với phương pháp dùng khung nhân tạo
- Sẹo xấu tại vành tai hoặc tại nơi cho sụn
- Hoại tử da ghép, được ghi nhận với phương pháp dùng vật liệu nhân tạo
- Với phương pháp lấy sụn sườn, có thể gặp biến chứng tại nơi cho sụn như tràn khí, tràn máu màng phổi
Cách chúng tôi thực hiện
Tại Bệnh Viện Thẩm Mỹ Tạo Hình Thế Giới Đẹp, việc chuẩn bị được làm kỹ trước khi bàn đến phẫu thuật. Bạn được khám và tư vấn bởi bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật Tạo hình cùng bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng, được kiểm tra thính lực và đánh giá cấu trúc tai ngoài, tai giữa, làm các xét nghiệm thường quy và chụp CT sọ mặt để hiểu rõ dị tật trước khi lập kế hoạch.
Các bác sĩ trao đổi thẳng thắn với bạn về cả hai hướng tái tạo, bằng sụn tự thân hoặc bằng vật liệu nhân tạo, cùng ưu điểm và hạn chế của từng cách. Với phương pháp dùng sụn sườn, quá trình được tiến hành qua hai lần mổ theo kế hoạch, để khung sụn vành tai được dựng và định hình từng bước.
Câu hỏi thường gặp
Độ tuổi nào thì nên bắt đầu tái tạo vành tai?
Lứa tuổi thích hợp để bắt đầu thường là từ 6 đến 8 tuổi. Khi đó sụn vành tai đã đạt khoảng 85 đến 90 phần trăm kích thước của người trưởng thành và sụn sườn đủ lớn để dựng khung vành tai. Bác sĩ sẽ đánh giá cụ thể từng trường hợp.
Cần mổ mấy lần?
Tùy phương pháp. Phương pháp dùng vật liệu nhân tạo thường chỉ cần một lần phẫu thuật. Phương pháp dùng sụn sườn của chính bạn được tiến hành qua hai lần mổ.
Một lần mổ kéo dài bao lâu và nằm viện mấy ngày?
Mỗi lần phẫu thuật thường kéo dài khoảng 2 đến 3 giờ tùy phương pháp. Thời gian nằm viện cho mỗi lần khoảng 5 ngày để theo dõi.
Bao lâu thì hồi phục?
Quá trình phục hồi ban đầu sau mỗi lần mổ mất khoảng 1 đến 2 tuần. Đây là khoảng ước lượng và có thể khác nhau ở mỗi người; bác sĩ sẽ hướng dẫn riêng cho bạn.
Tái tạo vành tai có giúp nghe rõ hơn không?
Phẫu thuật này tập trung vào việc dựng lại hình dáng vành tai. Dị tật tai nhỏ có thể kèm bất thường về cấu trúc và chức năng của ống tai ngoài, tai giữa, nên vấn đề thính giác cần được kiểm tra và đánh giá riêng. Hãy trao đổi mong muốn của bạn với bác sĩ trong buổi tư vấn.
Tai mới có trông tự nhiên không?
Mục tiêu là dựng lại hình dáng vành tai để bạn thấy thoải mái hơn trong giao tiếp. Các bác sĩ không hứa một vành tai giống hệt bên lành về từng chi tiết. Kết quả cụ thể được bàn bạc dựa trên mức độ dị tật và phương pháp lựa chọn.
Nên chọn sụn tự thân hay vật liệu nhân tạo?
Mỗi cách có ưu điểm và hạn chế riêng. Sụn tự thân lấy từ sụn sườn của bạn, vật liệu sẵn có, phù hợp với cơ thể và ít nguy cơ nhiễm trùng hơn, nhưng có thể có biến chứng tại nơi cho sụn. Vật liệu nhân tạo có thể thực hiện sớm và giảm số lần mổ, nhưng nguy cơ nhiễm trùng và đào thải cao hơn. Bác sĩ của bạn sẽ tư vấn lựa chọn hợp lý cho tình trạng cụ thể.
Có những rủi ro gì tôi cần biết trước?
Các rủi ro có thể gặp gồm dị ứng thuốc và tai biến do gây mê, tụ máu, tụ dịch, nhiễm trùng, đào thải vật liệu và sẹo xấu. Với phương pháp lấy sụn sườn còn có thể gặp biến chứng tại nơi cho sụn như tràn khí, tràn máu màng phổi. Bác sĩ sẽ giải thích rõ trước khi bạn quyết định.
Tôi cần chuẩn bị gì trước mổ?
Bạn được khám, tư vấn, kiểm tra thính lực, làm các xét nghiệm thường quy và chụp CT sọ mặt. Bạn cũng cần tránh dùng aspirin, một số thuốc chống viêm và thảo dược có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. Các bác sĩ sẽ hướng dẫn cụ thể.
Dị tật tai nhỏ do đâu mà có?
Đến nay nguyên nhân vẫn chưa được biết rõ. Yếu tố di truyền và môi trường được cho là có vai trò quan trọng. Việc dùng một số thuốc trong ba tháng đầu thai kỳ như Thalidomide hay Accutane cũng được ghi nhận có liên quan.
Bước tiếp theo
Bước tiếp theo nên là một cuộc trò chuyện — hãy đặt lịch tư vấn.
Nội dung trên trang chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho việc khám và tư vấn trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa. Kết quả phẫu thuật khác nhau ở mỗi người.