Điều trị tai vểnh
Khi đôi tai nằm gần đầu hơn và cân đối hai bên, bạn thường thấy thoải mái hơn với những kiểu tóc gọn gàng và ít để ý đến tai của mình hơn trong sinh hoạt hằng ngày.
Phương pháp này có phù hợp với bạn?
Tai vểnh là tình trạng vành tai nhô ra xa khỏi đầu hơn bình thường, thường do nếp gấp tự nhiên của sụn vành tai (gọi là nếp đối luân — phần gờ cong nằm phía trong vành tai) chưa hình thành rõ, hoặc do hõm sụn loa tai sâu đẩy tai ra ngoài. Điều trị tai vểnh, còn gọi là phẫu thuật tạo hình vành tai, chỉnh lại hình dạng và vị trí của sụn để tai nằm gần đầu hơn. Buổi tư vấn giúp bác sĩ của bạn xác định đây có phải hướng phù hợp với bạn không.
Có thể phù hợp nếu
- Bạn thấy một hoặc cả hai tai nhô ra rõ so với đầu, và điều này khiến bạn để tâm
- Hai tai của bạn không cân đối, một bên vểnh nhiều hơn bên kia
- Sụn vành tai của bạn đã phát triển đủ; ở trẻ em, điều này thường đạt được từ khoảng 5 đến 6 tuổi
- Bạn có sức khỏe toàn thân tốt và vùng da, sụn tai không đang viêm nhiễm
- Bạn có kỳ vọng thực tế, hiểu rằng mục tiêu là cải thiện sự cân đối chứ không tạo ra một đôi tai hoàn toàn giống khuôn mẫu nào đó
Có thể chưa phù hợp nếu
- Sụn vành tai của bạn (hoặc của con bạn) chưa phát triển đủ; với trẻ nhỏ, bác sĩ của bạn thường khuyên chờ đến độ tuổi sụn ổn định hơn
- Bạn đang có nhiễm trùng, viêm hay tổn thương da vùng tai cần điều trị trước
- Bạn có bệnh lý chưa kiểm soát tốt hoặc rối loạn đông máu chưa được đánh giá
- Bạn mong một kết quả cụ thể được hứa chắc chắn, hoặc kỳ vọng của bạn chưa rõ ràng và cần thêm thời gian cân nhắc
Phẫu thuật được thực hiện như thế nào
Mọi việc bắt đầu bằng một buổi tư vấn. Bác sĩ của bạn nghe điều bạn quan tâm, khám hai tai để xem phần nào của sụn làm tai nhô ra, và đánh giá độ cân đối giữa hai bên. Từ đó, bác sĩ trao đổi xem nên tạo lại nếp gấp sụn, làm nông bớt hõm loa tai, hay kết hợp cả hai, đồng thời nói rõ những gì phẫu thuật làm được và không làm được trong trường hợp của bạn.
Phương pháp vô cảm tùy theo độ tuổi và mong muốn của bạn. Người lớn thường được gây tê tại chỗ, đôi khi kết hợp thuốc an thần nhẹ; trẻ em thường cần gây mê toàn thân để nằm yên trong suốt cuộc mổ. Bác sĩ gây mê sẽ đánh giá và trao đổi riêng với bạn trước mổ.
Đường mổ thường nằm ở mặt sau tai, trong nếp lằn giữa tai và đầu, nên sẹo được giấu ở vùng kín đáo. Qua đường này, bác sĩ bộc lộ sụn vành tai, rồi định hình lại sụn để tạo nếp gấp còn thiếu. Bác sĩ có thể dùng các mũi khâu chuyên dụng để gấp và giữ sụn (một kỹ thuật khâu định hình sụn thường được nhắc đến là kỹ thuật Mustardé), có thể làm mỏng hay mài nhẹ bề mặt sụn để sụn dễ uốn cong hơn, và khi cần thì khâu cố định để kéo tai lại gần đầu.
Sau khi hai tai đã cân đối, vết mổ thường được khâu lại và băng ép nhẹ quanh đầu để giữ tai đúng vị trí và hạn chế sưng, tụ dịch trong những ngày đầu. Toàn bộ cuộc mổ thường kéo dài khoảng 1 đến 2 giờ tùy mức độ chỉnh sửa và việc làm một hay hai bên. Phần lớn trường hợp có thể về trong ngày, nhưng việc theo dõi hay lưu viện tùy phương pháp vô cảm và tình trạng của bạn.
Kỳ vọng thực tế
Điều trị tai vểnh nhằm đưa tai về gần đầu hơn và cải thiện sự cân đối giữa hai bên trong tổng thể khuôn mặt. Mục tiêu là một kết quả hài hòa và trông tự nhiên, không phải một đôi tai theo khuôn mẫu cố định. Có những điều thủ thuật này không hướng tới, và nói rõ ngay từ đầu sẽ giúp bạn yên tâm hơn.
Điều phẫu thuật này sẽ không làm
- Không tạo ra hai tai giống hệt nhau như đúc; hai tai của một người vốn không bao giờ hoàn toàn đối xứng, mục tiêu là cân đối hơn
- Không thay đổi khả năng nghe của bạn, vì phẫu thuật chỉ tác động đến phần sụn và da bên ngoài
- Không xử lý các vấn đề khác của khuôn mặt; mỗi vùng cần kế hoạch riêng
- Không dừng quá trình lão hóa hay thay đổi tự nhiên của da và sụn theo thời gian
Hồi phục
Hồi phục diễn ra theo từng giai đoạn, và mỗi người một khác. Sưng, bầm và cảm giác căng tức quanh tai là điều thường gặp trong những ngày đầu, rồi giảm dần. Các mốc dưới đây là khoảng ước lượng để bạn hình dung, không phải con số chính xác cho riêng bạn.
- Vài ngày đầu
- Băng ép quanh đầu thường được giữ để cố định tai và hạn chế sưng. Bạn có thể thấy đau nhẹ, căng tức và tê quanh tai; thuốc giảm đau theo chỉ định giúp kiểm soát. Bạn nên nằm nghỉ với đầu cao và tránh đè ép lên tai.
- Khoảng 1 đến 2 tuần
- Băng ép thường được thay bằng một băng đô mềm đeo quanh đầu, nhất là khi ngủ, để bảo vệ tai. Vết khâu được kiểm tra hoặc cắt chỉ trong giai đoạn này nếu dùng chỉ không tự tiêu.
- Khoảng 2 đến 6 tuần
- Sưng và bầm giảm rõ, bạn dần trở lại sinh hoạt bình thường. Các hoạt động dễ va chạm vào tai, thể thao đối kháng và bơi lội thường được hạn chế cho đến khi bác sĩ của bạn cho phép.
- Khoảng 1 đến 3 tháng
- Phần sưng còn lại tiếp tục lắng xuống và hình dạng tai rõ hơn. Cảm giác tê hoặc nhạy cảm bất thường ở tai, nếu còn, thường cải thiện dần trong giai đoạn này.
- Khoảng 3 đến 6 tháng
- Sụn ổn định hơn và kết quả gần với hình ảnh sau cùng. Sẹo sau tai tiếp tục mờ dần theo thời gian.
Rủi ro & an toàn
Mọi phẫu thuật đều có rủi ro, và bạn xứng đáng được nghe thẳng thắn. Phần lớn các vấn đề không xảy ra với đa số người, nhưng bạn cần biết để cân nhắc và để nhận ra sớm nếu có. Bác sĩ của bạn sẽ trao đổi cụ thể theo tình trạng của bạn.
- Chảy máu hoặc tụ máu dưới da tai, cần được xử trí sớm vì có thể ảnh hưởng đến sụn
- Nhiễm trùng vết mổ hoặc, hiếm gặp hơn, nhiễm trùng sụn vành tai
- Sưng, bầm và cảm giác tê hay khó chịu quanh tai kéo dài hơn dự kiến
- Hai tai chưa cân đối như mong muốn, tai bị chỉnh quá mức hoặc chưa đủ, đôi khi cần can thiệp thêm
- Tai vểnh trở lại một phần nếu mũi khâu lỏng hoặc sụn có xu hướng bật về hình cũ
- Sẹo sau tai; phần lớn kín đáo, nhưng một số người có thể tạo sẹo dày hay sẹo lồi
- Rủi ro liên quan đến gây mê hoặc gây tê, được bác sĩ gây mê đánh giá riêng trước mổ
Cách chúng tôi thực hiện
Tại Bệnh Viện Thẩm Mỹ Tạo Hình Thế Giới Đẹp, một ca điều trị tai vểnh bắt đầu từ việc khám kỹ cả hai tai để hiểu vì sao tai nhô ra — do thiếu nếp gấp sụn, do hõm loa tai sâu, hay cả hai. Các bác sĩ lập kế hoạch theo cấu trúc thật của tai bạn và bàn về độ cân đối mong muốn, thay vì áp một khuôn mẫu chung.
Vì đây là phẫu thuật tác động đến sụn và có thể cần gây mê ở trẻ em, các bác sĩ trao đổi rõ với bạn về lựa chọn vô cảm, kỹ thuật định hình sụn và cách chăm sóc sau mổ. Bạn được hướng dẫn cách giữ băng ép, đeo băng đô bảo vệ, chăm sóc vết mổ và tái khám, cùng cách liên hệ khi cần.
Câu hỏi thường gặp
Phẫu thuật có đau nhiều không?
Trong mổ bạn không đau nhờ vô cảm. Sau mổ, cảm giác thường gặp hơn là căng tức, đau nhẹ và tê quanh tai, hơn là đau dữ dội; thuốc giảm đau theo chỉ định giúp kiểm soát. Mức khó chịu giảm dần trong những ngày đầu.
Có để lại sẹo nhìn thấy không?
Đường mổ thường nằm ở mặt sau tai, trong nếp lằn giữa tai và đầu, nên sẹo được giấu ở vùng kín đáo và khó nhận ra khi nhìn từ phía trước. Sẹo tiếp tục mờ dần theo thời gian, dù một số người có cơ địa dễ tạo sẹo dày hơn.
Tôi cần nghỉ làm hoặc nghỉ học bao lâu?
Nhiều người cân nhắc trở lại công việc văn phòng hoặc lớp học sau khoảng 1 tuần, khi đã quen với băng và thấy thoải mái. Các hoạt động dễ va chạm vào tai thường cần lâu hơn. Đây là khoảng ước lượng, không phải con số cố định.
Kết quả trông có tự nhiên không?
Mục tiêu là đưa tai về gần đầu hơn và cân đối hai bên theo cách trông tự nhiên, hợp với khuôn mặt của bạn. Bác sĩ của bạn định hình lại chính sụn của bạn nên thay đổi gắn với cấu trúc thật. Không ai cam kết một kết quả cụ thể, và kết quả khác nhau ở mỗi người.
Con tôi bao nhiêu tuổi thì làm được?
Sụn vành tai thường phát triển đủ để can thiệp từ khoảng 5 đến 6 tuổi, và nhiều gia đình cân nhắc thực hiện trước tuổi đi học để con đỡ ngại. Tuy vậy, thời điểm phù hợp tùy từng trẻ; bác sĩ của bạn sẽ đánh giá và trao đổi cụ thể trong buổi tư vấn.
Tôi đã lớn tuổi thì có làm được không?
Tai vểnh có thể được điều trị ở cả người lớn. Yếu tố quan trọng là sức khỏe toàn thân và tình trạng da, sụn tai, hơn là con số tuổi. Bác sĩ của bạn sẽ đánh giá trước mổ để xem phẫu thuật có phù hợp với bạn không. Hãy chia sẻ đầy đủ bệnh sử trong buổi tư vấn.
Phẫu thuật có ảnh hưởng đến thính lực không?
Không. Điều trị tai vểnh chỉ tác động đến phần sụn và da bên ngoài của vành tai, không can thiệp vào cấu trúc bên trong đảm nhận việc nghe, nên không nhằm thay đổi khả năng nghe của bạn.
Tai có vểnh trở lại sau này không?
Có một tỷ lệ tai vểnh trở lại một phần nếu mũi khâu lỏng hoặc sụn có xu hướng bật về hình cũ, nhất là trong giai đoạn đầu. Việc giữ băng ép, đeo băng đô bảo vệ và tránh va chạm theo hướng dẫn giúp giảm nguy cơ này. Nếu cần, bác sĩ của bạn sẽ bàn về hướng xử trí thêm.
Tôi cần đeo băng quanh đầu trong bao lâu?
Những ngày đầu thường có băng ép quanh đầu để cố định tai, sau đó nhiều người chuyển sang một băng đô mềm đeo khi ngủ trong vài tuần để bảo vệ tai. Thời gian cụ thể tùy cách bác sĩ thực hiện và tình trạng lành của bạn.
Làm một bên hay phải làm cả hai tai?
Tùy tình trạng của bạn. Nếu chỉ một bên vểnh, có thể chỉ chỉnh bên đó; nhưng đôi khi bác sĩ trao đổi về việc cân chỉnh cả hai bên để hai tai hài hòa hơn khi nhìn tổng thể. Hướng phù hợp được bàn cùng bạn trong buổi tư vấn.
Bước tiếp theo
Bước tiếp theo nên là một cuộc trò chuyện — hãy đặt lịch tư vấn.
Nội dung trên trang chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho việc khám và tư vấn trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa. Kết quả phẫu thuật khác nhau ở mỗi người.