Tái tạo vành tai
Khi tai của bạn có hình dáng cân đối hơn, bạn có thể thấy mình thoải mái hơn khi giao tiếp và bớt phải nghĩ đến điều đó.
Phương pháp này có phù hợp với bạn?
Phẫu thuật tái tạo vành tai dành cho người mang dị tật tai nhỏ — tình trạng vành tai, ống tai ngoài và tai giữa khiếm khuyết, ảnh hưởng đến cả thẩm mỹ lẫn thính giác. Mức độ thiếu hụt rất khác nhau giữa từng người, từ thiếu một phần vành tai đến thiếu gần như toàn bộ. Buổi khám sẽ giúp xác định bạn đang ở mức độ nào và lựa chọn nào phù hợp.
Có thể phù hợp nếu
- Bạn mang dị tật tai nhỏ, thiếu một phần hoặc phần lớn vành tai một bên hoặc cả hai bên.
- Trẻ từ khoảng 6 đến 8 tuổi, độ tuổi mà sụn vành tai và sụn sườn đã đủ lớn để dựng khung tai.
- Bạn muốn dựng lại hình dáng tai cân đối hơn và đã hiểu rằng việc này có thể cần nhiều lần mổ.
- Bạn sẵn sàng làm các kiểm tra trước mổ, gồm đo thính lực và đánh giá cấu trúc tai ngoài, tai giữa.
Có thể chưa phù hợp nếu
- Trẻ còn quá nhỏ, khi sụn sườn chưa đủ lớn để tạo khung vành tai.
- Bạn mong một quy trình một lần là xong với phương pháp dùng sụn tự thân, vốn thường cần hai lần mổ.
- Bạn đang có vấn đề sức khỏe khiến việc gây mê hoặc phẫu thuật chưa an toàn — buổi khám sẽ làm rõ điều này.
Phẫu thuật được thực hiện như thế nào
Trước khi quyết định bất cứ điều gì, bạn được khám và tư vấn bởi bác sĩ chuyên khoa Phẫu thuật Tạo hình cùng bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng. Các bác sĩ trao đổi kỹ với bạn về tình trạng và cách điều trị, kiểm tra thính lực, đánh giá cấu trúc tai ngoài và tai giữa để xác định chính xác dị tật. Bạn cũng làm các xét nghiệm thường quy và chụp CT sọ mặt để đánh giá sức khỏe trước mổ.
Vành tai có thể được dựng lại theo hai cách, và bác sĩ của bạn sẽ cùng bạn cân nhắc cách phù hợp. Cách thứ nhất dùng sụn tự thân: bác sĩ lấy sụn sườn của chính bạn, gọt thành khung vành tai. Vật liệu này sẵn có và hợp với cơ thể, ít nguy cơ nhiễm trùng hơn. Cách thứ hai dùng vật liệu nhân tạo — khung porous polyethylene (Medpor, một loại nhựa y tế có lỗ) bọc bằng vạt cân cơ thái dương rồi ghép da phủ lên. Cách này có thể làm sớm và giảm số lần mổ, nhưng nguy cơ nhiễm trùng, thải ghép và hoại tử da ghép cao hơn.
Số lần mổ tùy theo phương pháp. Với vật liệu nhân tạo, thông thường chỉ cần một lần. Với sụn sườn tự thân, các bác sĩ tại đây thực hiện qua hai lần mổ. Mỗi lần phẫu thuật kéo dài khoảng 2 đến 3 giờ.
Trong những tuần trước mổ, bạn cần tránh aspirin cùng một số thuốc chống viêm và thảo dược có thể làm tăng nguy cơ chảy máu. Bác sĩ sẽ hướng dẫn cụ thể những gì cần ngưng và khi nào.
Kỳ vọng thực tế
Tái tạo vành tai dựng lại hình dáng cho tai, nhưng có những giới hạn cần nói thẳng để bạn hình dung đúng.
Điều phẫu thuật này sẽ không làm
- Phẫu thuật này tập trung vào hình dáng vành tai; bản thân nó không phục hồi thính giác đã mất do bất thường ống tai hoặc tai giữa.
- Tai được tái tạo là một cấu trúc dựng lại, không giống y hệt một tai bình thường về mọi chi tiết.
- Các bác sĩ không hứa một kết quả cụ thể; hình dáng cuối cùng phụ thuộc vào mức độ dị tật, phương pháp và quá trình lành của cơ thể bạn.
Hồi phục
Mỗi cơ thể lành theo nhịp riêng, nên các mốc dưới đây là khoảng ước lượng để bạn chuẩn bị, không phải lịch chính xác.
- Nằm viện
- Khoảng 5 ngày cho mỗi lần phẫu thuật.
- Hồi phục ban đầu
- Quá trình phục hồi mất khoảng 1 đến 2 tuần.
- Giữa các lần mổ
- Với phương pháp dùng sụn sườn, việc tái tạo hoàn tất qua hai lần mổ; bác sĩ sẽ hẹn lịch lần mổ tiếp theo.
- Theo dõi sau mổ
- Bạn tái khám theo lịch để bác sĩ kiểm tra vùng tai và vùng lấy sụn lành đến đâu.
Rủi ro & an toàn
Như mọi phẫu thuật, tái tạo vành tai có những rủi ro liên quan đến gây mê và đến chính cuộc mổ. Bác sĩ sẽ trao đổi với bạn về những điều này trước khi bạn quyết định.
- Phản ứng dị ứng với thuốc dùng trong gây mê hoặc điều trị.
- Tụ máu hoặc tụ dịch ở vùng mổ.
- Nhiễm trùng — nguy cơ này cao hơn khi dùng vật liệu nhân tạo.
- Tiêu sụn của khung vành tai theo thời gian.
- Đào thải vật liệu nhân tạo, hoặc hoại tử phần da ghép phủ lên khung.
- Sẹo xấu ở vùng tai hoặc ở nơi lấy sụn sườn.
- Biến chứng tại nơi lấy sụn sườn, như tràn khí hoặc tràn máu màng phổi.
Cách chúng tôi thực hiện
Tại đây, bạn được khám bởi cả bác sĩ chuyên khoa Phẫu thuật Tạo hình và bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng trước khi lên kế hoạch. Hai chuyên khoa cùng đánh giá giúp nhìn được cả hình dáng vành tai lẫn cấu trúc và chức năng của tai trong, để tư vấn cho bạn sát với tình trạng thật.
Các bác sĩ thực hiện cả hai hướng tái tạo — dùng sụn sườn tự thân hoặc khung Medpor nhân tạo — và trình bày thẳng ưu, nhược của từng cách. Với phương pháp sụn tự thân, quy trình được chia thành hai lần mổ để dựng khung tai một cách có kiểm soát.
Câu hỏi thường gặp
Phẫu thuật có đau không?
Cuộc mổ được thực hiện dưới gây mê nên bạn không thấy đau trong lúc mổ. Sau đó vùng tai và vùng lấy sụn sườn sẽ căng tức và khó chịu một thời gian; bác sĩ sẽ hướng dẫn cách giảm đau.
Sẽ có sẹo không?
Có. Sẹo xấu là một rủi ro được nêu thẳng, có thể xuất hiện ở vùng tai và ở nơi lấy sụn sườn khi dùng phương pháp sụn tự thân.
Cần bao nhiêu lần mổ?
Tùy phương pháp. Dùng vật liệu nhân tạo thường chỉ cần một lần. Dùng sụn sườn tự thân thì các bác sĩ tại đây thực hiện qua hai lần mổ.
Mỗi lần mổ kéo dài bao lâu và nằm viện mấy ngày?
Mỗi lần phẫu thuật kéo dài khoảng 2 đến 3 giờ, và thời gian nằm viện cho mỗi lần khoảng 5 ngày.
Bao lâu thì hồi phục?
Quá trình phục hồi mất khoảng 1 đến 2 tuần, nhưng mỗi người lành theo nhịp riêng nên đây chỉ là khoảng ước lượng.
Độ tuổi nào thì làm được?
Độ tuổi thích hợp để bắt đầu là khoảng 6 đến 8 tuổi, khi sụn vành tai đã đạt khoảng 85 đến 90% kích thước trưởng thành và sụn sườn đủ lớn để dựng khung tai.
Tai tái tạo có trông tự nhiên không?
Mục tiêu là dựng lại hình dáng vành tai cân đối hơn. Đây là một cấu trúc được tái tạo, và kết quả phụ thuộc vào mức độ dị tật, phương pháp chọn và cách cơ thể bạn lành; bác sĩ không hứa một kết quả cụ thể.
Phẫu thuật này có giúp tôi nghe rõ hơn không?
Tái tạo vành tai tập trung vào hình dáng tai. Bản thân nó không phục hồi thính giác đã mất; việc đo thính lực và đánh giá tai giữa trước mổ giúp bác sĩ tư vấn cho bạn về phần chức năng nghe.
Nên chọn sụn tự thân hay vật liệu nhân tạo?
Sụn tự thân sẵn có, hợp cơ thể và ít nguy cơ nhiễm trùng hơn, nhưng có thể gặp biến chứng tại nơi lấy sụn. Vật liệu nhân tạo làm được sớm và giảm số lần mổ, song nguy cơ nhiễm trùng, thải ghép và hoại tử da ghép cao hơn. Bác sĩ sẽ cùng bạn cân nhắc.
Tôi cần chuẩn bị gì trước mổ?
Bạn được khám, tư vấn, đo thính lực, đánh giá cấu trúc tai, làm xét nghiệm thường quy và chụp CT sọ mặt. Bạn cũng cần tránh aspirin, một số thuốc chống viêm và thảo dược có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.
Bước tiếp theo
Bước tiếp theo nên là một cuộc trò chuyện — hãy đặt lịch tư vấn.
Nội dung trên trang chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho việc khám và tư vấn trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa. Kết quả phẫu thuật khác nhau ở mỗi người.